- Không nghe điện thoại người lạ, người quen gọi cũng từ chối gặp hoặc nói dối là đang đi nghỉ mát, về quê..., hay một số chiêu "lách" luật trong tuyển sinh đầu cấp... - câu chuyện về "chạy trường" được một số hiệu trưởng "hé lộ".

"Chạy trường" vào đâu?

Đón em vào lớp 1. (Ảnh minh họa: Bích Ngọc)

Nhiều năm liền là hiệu trưởng một trường tiểu học được đánh giá là "điểm" trên địa bàn quận Đống Đa (Hà Nội), áp lực tuyển sinh vào đầu cấp đối với bà Hằng là những câu chuyện dài, buồn vui lẫn lộn.

Năm nào, cũng có người hỏi chạy vào trường mất chục "vé" hay mười mấy triệu...

"Tôi nghĩ có thể là có nhưng bằng cách nào đó mà trường không thể biết. Số tiền đó, chẳng bao giờ đến tay hiệu trưởng", bà Hằng phân trần.

Hàng năm, số HS trái tuyến vào trường thường chiếm đến 50% chỉ tiêu. Những HS trái tuyến  sẽ do hiệu trưởng duyệt trực tiếp và ghi vào sổ tuyển sinh. Vì vậy, chỉ cần nói tên HS là trường có thể tìm ra "tiền" này rơi vào đâu. 

Có HS sau khi đã vào học, ông bố đến đón con nói rằng, bố là bộ đội, mẹ làm nghề bán hàng. Trong khi, theo hồ sơ ghi nhớ thì HS đó, mẹ là giáo viên mầm non.

Vậy là, "tôi lập tức gọi anh này đến gặp, sự việc vỡ lở. Hiệu phó của một trường mầm non nọ đã đứng tên là mẹ để xin học cho HS này. Sau khi bị phát giác, vợ chồng của người chứng nhận, người xin học và người được xin học vội vàng đến nhà tôi nhận lỗi", bà Hằng ví dụ.   

Cũng là một hiệu trưởng lâu năm và kinh qua nhiều "trận mạc" tuyển sinh, bà Nguyễn Thị Hiền, Trường dân lập Đoàn Thị Điểm (Hà Nội) kể một vụ "chạy trường" bị phát hiện: Một gia đình đã chi 12 "vé" để con được đặc cách vào trường mà không qua thi tuyển. HS này đã được nhận.

Nhưng số tiền này lại qua quá nhiều cầu nối nên đã bị bà Hiền phát hiện do thông tin phụ huynh cung cấp không thống nhất...

Bất ngờ hơn khi người đến trường "xin" cho HS này là một người từng làm trong ngành giáo dục, nhưng  người này cũng lại đi "xin hộ" cho một người  khác (người này cũng là cán bộ ngành giáo dục)...

Thậm chí, ở một trường cấp 2 dân lập, một HS đã được "chạy" vào trường  bằng cách làm giả bảng điểm. Gia đình HS này đã mất gần 10 triệu đồng cho "cò mồi" nhưng cuối cùng, con mình vẫn không được nhận. 

Áp lực thì... lách

Đến mùa tuyển sinh, nhiều hiệu trưởng "trường điểm" cũng rất... "vui". Số máy lạ không nghe, người quen gọi thì bảo đi nghỉ mát Tam Đảo, Quảng Ninh... Do các trường hợp xin hộ, xin cho... rất nhiều nên nhiều khi bà Hằng... kín lịch các cuộc hẹn.

Thậm chí, với những người thân quen, bà Hằng phải giao hẹn trước, nếu xin cho con, cho cháu thì phải "đặt lịch" sớm, từ tháng 4 để trường sắp xếp. Nếu đến tháng 6 mới xin thì đa phần  phải từ chối, vì không thể "nhồi" thêm được.

Một hiệu trưởng khác hiện đang quản lý một trường điểm ở quận Đống Đa cho hay, trường cũng phải dành một số suất cho các thầy cô giáo để họ còn trả ơn người này, người kia.

Tuy nhiên, để có  cơ hội này thì giáo viên phải đạt được những yêu cầu khá gắt gao như: phải đạt được thành tích giáo viên dạy giỏi, có những đóng góp tích cực trong dạy và học của nhà trường, đi dạy không vào muộn, không ra sớm...

Ngoài ra, dù chỉ tiêu tuyển sinh đã đủ nhưng do giải quyết quá nhiều "suất trái tuyến", "suất đối ngoại" nên nhiều trường phải cố gắng xin thêm vài chục chỉ tiêu, với lí do đảm bảo được cơ sở vật chất.

Cũng chính vì thế, nên những hiệu trưởng năng động đã dùng đến chiêu thức "lách" luật mà không ai "kêu" được.

Chẳng hạn, trong khi thành phố quy định, lớp 1 không vượt quá 40 HS/lớp, trường tuyển đúng 15 lớp 1, mỗi lớp 40 HS.

Nhưng với lớp 2, quy định kia "hết hiệu lực", trường dồn 15 lớp 1 thành 10 lớp 2. Như vậy, sẽ thừa ra một số phòng học để xin thêm chỉ tiêu tuyển sinh.

Dĩ nhiên, với cách làm này, sĩ số các lớp trên sẽ bị đội lên. Thời kỳ cao điểm nhất, ở trường của bà Hằng, sĩ số 1 lớp lên đến 73 HS. 

Có con cháu nên đành để vậy?

Biết vậy, nhưng nhiều nhà quản lý không có căn cứ để phạt. Mặt khác, nhiều cán bộ cũng có con, cháu đang học trong trường nên "đành" để vậy (?).

Bên cạnh đó, phụ huynh dù biết lớp đông nhưng cũng không ai chịu rút con ra hoặc chuyển trường cho con.

Đối với giáo viên, hiệu trưởng cũng có cách "lấy lòng" để họ không kêu ca. Một mặt, tăng cường thêm giáo viên khác hỗ trợ, mặt khác, lớp đông HS thì giáo viên sẽ thêm thu nhập nên việc dạy và học vẫn đảm bảo.

Nhận HS trái tuyến, nhiều trường còn "điều tra" để biết gia cảnh cũng như vị trí của mỗi phụ huynh trái tuyến để có thể nhờ giúp đỡ khi có việc.

Vì HS trái tuyến thường là những HS có học lực và điều kiện khá tốt, nên trường nào cũng muốn có tỷ lệ này. Hơn nữa, tâm lý phụ huynh cũng muốn cho con vào các trường điểm vì tin rằng ở đó con mình sẽ có điều kiện học tốt. Do đó, việc "chạy trường" đến hẹn lại lên, và "cung" thì thường  không đủ "cầu".

• Bảo Anh

**************************

Ho ten: Teddy Ngố 
Dia chi: USA 
Tieu de: Hãy tìm cách giải quyết

Phụ huynh học sinh nào mà chẳng tìm cách lo cho con, cháu chỗ học tốt nhất theo khả năng. Có cấm cách mấy cũng chẳng được, vì PHHS và kể cả các thầy cô giáo có trăm phương ngàn kế để lo cho "thế hệ con cháu mai sau".

Theo tôi, có cách giải quyết đơn giản là làm sao nơi nào cũng dạy tốt, học tốt hoặc làm ngược lại trường nào cũng bình bình (tệ) như nhau là hết có nhu cầu chạy chọt. Như vậy là đừng có dại mà đi chấm "sao" cho các trường.

Nói như vậy cũng khổ cho các HS thật xuất sắc, vì không có nơi để học "tắt", học "vượt" trước các bạn cùng lứa (đi tắt, đón đầu, HS siêu "sao", "thần đồng").

Vậy hãy làm theo cơ chế thị trường đi, trường nào được PHHS tự đánh giá là xuất sắc (căn cứ vào đơn xin nhập học của HS vào trước các năm học) thì cho phép đầu tư phát triển về cơ sở vật chất, về đội ngũ giáo viên.

Theo tôi, không nên hạn chế hoặc giới hạn chỉ tiêu tuyển sinh của mỗi trường. Trong thực tế, có trường tệ quá không có HS thì ngành giáo dục phải kịp thời điều chỉnh tăng cường GV thỉnh giảng ở các trường điểm ở nơi khác đến để thu hút HS ở ngay trên địa bàn dân cư.

Ho ten: Thu Hà 
Dia chi: Thanh Xuân, Hà Nội 
Tieu de: Cần phải kiên quyết 

Tất cả muốn giải quyết được phải kiên quyết. Chúng ta có cả một hệ thống pháp luật, mỗi người cần phải sống, làm việc, sinh hoạt... theo đúng luật. Và đặc biệt là những người được nhà nước giao trách nhiệm làm công tác quản lý, có chức, có quyền càng phải thực hiện đúng theo quy định của pháp luật.
 Những ai sai cần phải xử lý nghiêm. Người dân đi ra đường phải tuân thủ luật lệ giao thông, nếu không tuân thủ sẽ bị phạt. Như vậy, ý thức của người dân tăng lên và tự giác tuân thủ.

Trong các trường học cũng vậy, dạy học sinh rất nhiều thứ kiến thức, nhưng bản thân thì không chịu rèn luyện ý thức thực hiện quy định của pháp luật thì hiệu quả của việc dạy sẽ như thế nào?

Đề nghị Bộ GD - ĐT đã biết, đã rõ thì xử lý ngay, dứt điểm những trường, hiệu trưởng, giáo viên... làm sai quy định của Bộ... Cần đặt một trang thông tin nóng để học sinh, phụ huynh có thể trao đổi thường xuyên. Từ đó, có thông tin để xử lý kịp thời những nơi làm sai quy định.

Ho ten: Văn Phục 
Dia chi: Đống Đa, Hà Nội 
Tieu de: Bao giờ cho đến ngày mai?

Có lẽ cũng ít người không nghe, không biết về hiện tượng này. Vậy thì, câu hỏi đặt ra là nếu cả xã hội đều đồng tình, ai ai cũng làm, ai ai cũng nghĩ đó là điều bình thường, thì đó phải chăng đã trở thành một cái-gì-đó-rất-bình-thường?

Vâng, đấy là cấp 1, rồi còn cấp 2, cấp 3, rồi đại học, lo ngại hơn nữa là những ai đang và sẽ đảm đương trọng trách trong bộ máy chính quyền. Tất cả đã được lập trình. Chúng ta phải thừa nhận 1 điều rằng, ở bất cứ xã hội nào, ai đó có quyền, có tiền, có thế lực, đều mong muốn con cái của họ đi theo con đường tốt nhất, tùy theo khả năng lập trình của họ đến đâu. Vâng, ở Mỹ có bố và con đều là Tổng thống, chuyện không cần bàn cãi.

Việc là rất bình thường, nên hãy tiến hành công khai, minh bạch. Nếu bạn giỏi, con bạn cũng giỏi, thì việc con bạn tiếp bước theo bạn làm lãnh đạo không phải bàn cãi. Điều cần bàn là cần phải làm rõ cho mọi người thấy việc con bạn trở thành lãnh đạo khiến ai cũng phải công nhận.

Chúng ta vẫn phải nhìn vào những điều tốt đẹp để sống, để hy vọng, để làm việc, để cống hiến. Ai cũng yêu nước, ai cũng nhắm mắt bịt tai "cho nó lành". Vâng, câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ? Chúng ta cần phải làm gì, và nếu làm thì làm như thế nào cho đúng pháp luật? 

Ho ten: Chau Qui Thien 
Dia chi: Can Tho 
Tieu de: Không thể phủ nhận nhu cầu có thực

Không thể phủ nhận chuyện trò gặp thầy tốt thì sẽ tốt hơn. Có những người thầy được học sinh mang ơn như là người đổi đời cho mình thông qua kiến thức, cách dạy/học và mẫu mực.

Nhu cầu có thực, nếu ép buộc mệnh lệnh hành chính người ta cũng lách.

Chuyện này không khác gì người dân luôn muốn chữa bệnh vượt tuyến. Giải được 1 bài toán này trong giáo dục thì cũng giải được bài toán kia trong y tế.

Ho ten: Nguyễn Anh Tuấn 
Dia chi: Hoàng Mai, Hà Nội 
Tieu de: Là chuyện thường hay chuyện nóng

Tham ô, nhận và đưa hối lộ đã thấm nhuần vào tư cách đạo đức của mỗi cá nhân người thành thị, từ giáo dục đến các lĩnh vực khác. Lâu nay, chuyện đó đã được xem là bình thường, nhưng không có biện pháp ngăn chặn ngay và đẩy lùi ngay thì hậu quả sau này thật khó lường.

Ho ten: Hoa Mai 
Dia chi: Hà Nội 
Tieu de: Hiệu trưởng trường điểm "hé lộ" chuyện chạy trường 

Một thế hệ đã bị làm hỏng? Thế hệ đó đã lớn lên, đã trưởng thành, đã thành "ông nọ bà kia" và giờ đến lượt con cháu của họ, những kẻ tiếp tục bước vào đời không bằng đôi chân hay trí tuệ của mình mà bằng những sự ỷ lại " con ông cháu cha". Sẽ tiếp tục như một cái nợ đồng lần.

Ho ten: Thanh Phong 
Dia chi: Hai Bà Trưng, Hà Nội 
Tieu de: Tương lai giáo dục sẽ về đâu?

Các em ngay từ mầm non đã phải tiếp xúc với chuyện chạy trường, chạy lớp, chạy điểm. Lúc trưởng thành là chạy việc, chạy chức. Con người sống trong tiền bạc và sự quen biết thì không hiểu xã hội này sẽ phát triển như thế nào? Con người chả cần động lực hay quyết tâm vì tất cả đã được sắp đặt hết. Thật đáng buồn cho giáo dục; cứ đổi mới mãi nhưng không đổi mới từ cái gốc ban đầu thì ngày càng xuống cấp, lúc đó một thế hệ đã bị làm hỏng.

Ho ten: Nguyễn Văn Nam 
Dia chi: Cầu Giấy, Hà Nội
Tieu de: Chúng tôi thất buồn khi nghe, đọc

Chúng tôi thật buồn khi phải nghe, đọc những thông tin thế này. Chúng tôi nghĩ rằng, với các giải pháp chống tiêu cực, phải ngăn chặn được tệ nạn nói trên được chứ? Chẳng lẽ đó là chiêu thức vận động hay sao? Vietnamnet đừng ngại đăng ý kiến của tôi nhé. Nếu có thẩm quyền, tôi  sẽ đuổi thẳng người có quyền mà không hoàn thành nhiệm vụ đựoc giao; hay nói cách khác là làm sai quy định.